Comórtann TG4 30 bliain le seolta móra nua agus caibidil nua dhána
Chun an 30ú comóradh a cheiliúradh, tá TG4 ag seoladh feachtas mór nua faoin teideal ‘Súil Eile’, chomh maith le TG4+ a thabhairt isteach – leagan feabhsaithe de TG4 Player atá athdheartha go hiomlán – agus seirbhís nuachta dhigiteach do Nuacht TG4
Tá TG4 ag comóradh 30 bliain ar an aer le sraith seoltaí a léiríonn an chaoi a bhféachann craoltóir i dtreo na todhchaí.
Ó thosaigh sé ag craoladh den chéad uair ar an 31 Deireadh Fómhair 1996, tá TG4 tar éis fás ó bheith ina chainéal teilifíse Gaeilge go dtí eagraíocht meán seirbhíse poiblí ar leith, a oibríonn ar ardáin éagsúla agus a bhfuil tionchar láidir aici ar an gcultúr, ar an gcruthaitheacht agus ar an ngeilleagar.
Áiríodh leis an bhfás sin seoladh an chainéil dheirfiúr, Cúla4, in 2023, rud a chruthaigh seirbhís shonrach Gaeilge do pháistí agus do lucht féachana óg.
Chun an 30ú comóradh a cheiliúradh, tá TG4 ag seoladh feachtas mór nua faoin teideal ‘Súil Eile’, chomh maith le TG4+ a thabhairt isteach – leagan feabhsaithe de TG4 Player atá athdheartha go hiomlán – agus seirbhís nuachta dhigiteach do Nuacht TG4.
Is céimeanna suntasacha iad na seoltaí seo in éabhlóid TG4, agus is léiriú soiléir iad ar an uaillmhian atá ag an eagraíocht don 30 bliain atá romhainn.
Agus í ag tagairt don seoladh, dúirt Deirdre Ní Choistín, Ard-Stiúrthóir TG4 (sa phictiúr thíos): “Ar oíche oscailte TnaG i 1996, dúirt an tAire Ealaíon, Cultúir agus Gaeltachta Michael D Higgins: “Táim ag tnúth leis an am a bheidh Teilifís na Gaeilge ina rogha, ní hamháin i measc na ndaoine a úsáideann an Ghaeilge mar aitheantas laethúil agus aitheantas agus aitheantas teanga don phobal. gcultúr."


“Chuir seoladh TnaG tús le ré nua spreagúil de chruthaitheacht agus d’fhéiniúlacht chultúrtha na Gaeilge. Mar Ard-Stiúrthóir TG4, is pribhléid agus freagracht é machnamh a dhéanamh ar an aistear a thug muid chuig ár gcomóradh 30 bliain.
“Ón uair a bunaíodh muid i 1996, tá tírdhreach na meán athraithe gan aitheantas, ach tá ár gcuspóir fós chomh tábhachtach agus a bhí riamh: freastal ar an lucht féachana trí mheáin sheirbhíse poiblí sainiúla Ghaeilge agus a chinntiú go bhfuil láithreacht láidir, infheicthe agus comhaimseartha ag an teanga i saol na hÉireann.”
“I margadh meán Béarla a bhfuil forlámhas aige, cuireann TG4 peirspictíocht uathúil ar Éirinn ar fáil. Baineann Súil Eile le níos mó ná craoladh i nGaeilge; baineann sé le peirspictíocht éagsúil ar an saol, scéalaíocht shainiúil, tacú le cruthaitheacht agus léiríonn sé saolta, eispéiris agus mianta ár bpobail.
“Tá claochlú déanta ar sheirbhísí sruthaithe domhanda, ar na meáin chumarsáide seirbhíse poiblí, ar ardáin na meán sóisialta agus ar ghléasanna nasctha an chaoi a aimsítear cláir, a bhfaightear rochtain orthu agus a gcaitear iad. Sa timpeallacht seo, ní mór dúinn mar sin machnamh a dhéanamh ar cad a chiallaíonn Súil Eile don lucht féachana sa lá atá inniu ann, i ré na rogha, agus conas is féidir le TG4 fanacht sainiúil, ábhartha agus riachtanach ina saol.
"I mbliana, choimisiúnaíomar taighde ón ngníomhaireacht taighde margaidh Bricolage chun cabhrú linn tuiscint a fháil ar a bhfuil á lorg ag lucht féachana ó TG4, ar a gcuid riachtanas agus spreagthaí, agus ar an gcaoi a mbraitheann siad de bharr TG4. Ceann de na torthaí is spreagúla ná go mbraitheann lucht féachana bród nuair a bhíonn siad ag féachaint ar TG4. I measc gach grúpa den lucht féachana, tháinig sé chun solais gur riachtanais lárnacha iad an siamsaíocht agus rialáil an ghiúmar."
Deir an Iníon Ní Choistín go gcabhróidh torthaí an taighde le straitéis ábhair, sceidealú, margaíocht agus suíomh branda TG4 don todhchaí a mhúnlú.
"Daingníonn siad gur gá go mbeadh an lucht féachana i gcroílár an phróisis chinnteoireachta againn. Ag an am céanna, ní mór dúinn leanúint ar aghaidh ag tairiscint ruda dóibh nach féidir leo a fháil in áit ar bith eile. Ní hé an freagra atá againn ná ábhar a chóipeáil nó níos mó ábhair a tháirgeadh go simplí. Is éard atá i gceist ná an chruthaitheacht a chothú: maoin intleachtúil bhunaidh a chruthú, agus na coinníollacha a chruthú ina bhféadfaidh tallann, smaointe agus uaillmhian bláthú chun tacú le guthanna nua; chomh maith le cur ar chumas ár léiritheoirí rioscaí a ghlacadh, nuálaíocht a dhéanamh agus scéalta sainiúla a insint.
"I gcroílár chomóradh 30 bliain TG4, tá feachtas nua ‘Súil Eile’ ann, a iarrann ar an lucht féachana machnamh a dhéanamh ar an dath agus ar an bpeirspictíocht uathúil a thugann TG4 agus an Ghaeilge leo. Forbraíodh an feachtas i gcomhar le ‘The Tenth Man’ agus na scannánóirí, na McGloughlin Brothers; tugann sé beocht d’fhéiniúlacht TG4 trí scannánaíocht agus grianghrafadóireacht, lena n-áirítear saothar nua ón ngrianghrafadóir Kevin Goss-Ross."
Agus an 30ú comóradh ag druidim linn, tá níos mó deiseanna ann ná riamh chun oibriú le TG4.
In 2025, d’oibrigh an craoltóir le 79 comhlacht léiriúcháin ar fud na hÉireann, ghin sé thart ar €92.8 milliún d’aschur eacnamaíoch, agus thacaigh sé le suas le 1,460 post ar fud na tíre.
"Agus TG4 ag dul isteach sa cheathrú deich mbliana dá shaol, ní hamháin gur mian liom go n-oiriúnóimid do thírdhreach na meán atá ag athrú. Ba mhaith liom go gcabhróimid lena thodhchaí a mhúnlú.
Leanfaidh an teicneolaíocht ag forbairt. Athróidh samhlacha dáileacháin, agus tiocfaidh méadú ar ionchais an lucht féachana. Ach fanfaidh rud amháin seasta: tá an chruthaitheacht i gcroílár an méid a dhéanann TG4.
"Is é ár 'Súil Eile' é. Ceanglaíonn sé sinn leis an nGaeltacht, leis na Gaeil, agus leis na pobail a bhfuil a nguthanna agus a dtaithí á dtabhairt againn chun an scáileáin. Tugann sé léiriú ar ár misean, déanann sé an Ghaeilge infheicthe agus bríomhar, agus cuireann sé ar ár gcumas scéalta a insint a fhágann go seasaimid amach ón slua.
Dar liomsa, léiríonn na tionscnaimh seo prionsabal tábhachtach: ní mór don chruthaitheacht a bheith i gcroílár thodhchaí TG4, is cuma cén t-ardán, formáid nó scáileán a úsáideann an lucht féachana chun teacht ar ár gcuid oibre.
Roimh dheireadh na bliana, fógraímid conarthaí nua maidir le hábhar a léiriú leis an earnáil léiriúcháin neamhspleách; ina measc, tá trí chonradh atá curtha ar leataobh go sonrach do cheantair Ghaeltachta lasmuigh de Chonamara. Cabhróidh an infheistíocht seo le geilleagair áitiúla sa Ghaeltacht a spreagadh, braislí nua léiriúcháin a fhorbairt, agus an cumas cruthaitheach a neartú i ngach réigiún," a dúirt Deirdre Ní Choistín.
"Táimid ag ceiliúradh 25 bliain de chomhpháirtíocht le Peil Ghaelach na mBan i mbliana chomh maith, agus tá síneadh curtha againn lenár n-urraíocht agus lenár gcraoladh ar Chraobhchomórtais na LGFA go dtí 2032. Chomh maith leis sin, seolfaimid seirbhís nuachta dhigiteach nua do Nuacht TG4, rud a leathnóidh teacht agus inrochtaineacht na hiriseoireachta Gaeilge. "Idir an dá linn, chomóradh ár gcainéal tiomnaithe do pháistí, Cúla4, trí bliana ar an aer i mí Mheán Fómhair. Tá áthas ar leith orm go bhfuilimid ag leanúint ar aghaidh ag infheistiú i lucht féachana níos óige agus sa chéad ghlúin eile de chainteoirí Gaeilge.
Síneann ár dtiomantas don earnáil níos faide ná coimisiúnú. Trí chomhpháirtíocht nua trí bliana le hÚdarás na Gaeltachta, infheistímid €1.2 milliún in aghaidh na bliana le chéile chun tacú le forbairt scileanna agus chun an earnáil léiriúcháin neamhspleách a neartú. Ba mhaith liom cabhrú leis na coinníollacha a chruthú inar féidir le gnólachtaí cruthaitheacha fás, inar féidir le tallann forbairt agus inar féidir luach eacnamaíoch agus cultúrtha léiriúcháin na Gaeilge a bhaint amach ar fud na Gaeltachta agus níos faide i gcéin."
Tá an chaoi a bhfaigheann daoine rochtain ar an teilifís ag athrú go tapa. Tá líon méadaitheach teaghlach ag féachaint trí fheistí atá ceangailte leis an idirlíon agus seirbhísí sruthú seachas a bheith ag brath go hiomlán ar dháileadh traidisiúnta aeróige, cábla nó satailíte. Tá úinéireacht teilifíse cliste ag fás, agus leanann nósanna féachana an lucht féachana ag athrú.
"Tá TG4 ag freagairt do na hathruithe seo le roinnt blianta. Mar sin féin, tá forbairtí teicneolaíochta agus margaidh ag bogadh ar luas nach bhfuil an reachtaíocht in ann a mheaitseáil. Ní mór meáin seirbhíse poiblí a bheith inrochtana agus infheicthe cibé áit a roghnaíonn an lucht féachana féachaint," a dúirt Ms Ní Choistín.