'Ag obair ón mbaile' - iar-réalta RTÉ ar ais ar an aer le podchraoladh úrnua

Tá Ray D’Arcy ar ais go hoifigiúil ar an aer lena phodchraoladh nua, Ray D’Arcy Daily, díreach míonna tar éis dó imeacht ó RTÉ.

Beidh an iarracht is déanaí ón iar-láithreoir raidió - podchraoladh Ray D’Arcy Daily - ar fáil le sruthú nó le híoslódáil ag 11am gach lá seachtaine leis an léiritheoir agus a bhean chéile Jenny Kelly, a d’oibrigh roimhe seo in RTÉ agus Today FM araon.

Ag seoladh a chéad eipeasóid, dúirt an tUasal D’Arcy: “Feicfimid conas a éireoidh linn leis seo. Táim ag obair ón mbaile agus an uair dheireanach a d’oibrigh mé ón mbaile bhí sé le linn covid agus bhí sé rud éigin, cé nár éirigh leis sa deireadh. Rinneamar é ar feadh lae amháin agus ansin lig an teicneolaíocht síos sinn an dara lá. Más féidir leat mé a chloisteáil anois, níor lig an teicneolaíocht síos sinn agus táimid ag podchraoladh ón mbaile, yippee agus beimid ag déanamh é go laethúil!”

Dúirt sé freisin, más mian leis seo a bheith rathúil, go mbeadh air nósanna éisteachta daoine a athrú mar go mbíonn “socrú seachtainiúil” ag go leor acu le podchraoltaí áirithe ach nach mbíonn socrú laethúil ag mórán acu.

Ar an ábhar seo, thosaigh D’Arcy ag smaoineamh ansin: “Cad is mian le daoine a dhéanamh go laethúil nach mian leo?” agus thug sé aghaidh ar shráideanna Bhaile Átha Cliath, agus a mhicreafón feistithe leis, chun a fháil amach.

LÉIGH AR AGHAIDH | Coinnigh na dátaí! Fógraíodh na cluichí do chraobhchomórtas na Sé Náisiún 2027

Thug an pobal réimse freagraí, lena n-áirítear dul ag siúl gach lá, am a fháil le rith gach lá, dúiseacht chun éirí na gréine a fheiceáil agus duine amháin ar a laghad a bhfuil grá acu dó a fheiceáil gach lá agus dúirt an podchraoltóir anois leis, “Nach rud álainn é sin?”

“Smaoinigh ar sin inniu,” a dúirt sé lena éisteoirí. “Cad ba mhaith leat a dhéanamh go laethúil nach gcuireann tú ar bharr do liosta? Éist le podchraoladh laethúil, Ray D’Arcy Daily.”

Mhol sé freisin “amhrán a thaitníonn leat a roinnt le daoine eile” tar éis duit teagmháil chairdiúil a bheith agat le fear i siopa caife a bhaineann le ceol, áit a mbíonn hata agus spéaclaí gréine air de ghnáth. Cé nach raibh sé seo mar aidhm, is mór ag an Uasal D’Arcy an cineál “bréagriocht” mar gur chuir sé ar a chumas rud éigin a dhéanamh nár dhein sé ó bhí sé ina fhichidí - éisteacht leis an slua!

Ag bogadh ar aghaidh chuig ábhair níos deacra, phléigh Ray alt san Irish Times a scríobh Sinéad O’Sullivan faoin easpa staitisticí comhtháite ar bhásanna bóthair sa tír.

Dúirt údar an ailt seo gur cheart go mbeadh líon na ndaoine a maraítear ar bhóithre na hÉireann ina “ghéarchéim sláinte poiblí” agus ríomh sí na blianta saoil a cailleadh.

Mhínigh an láithreoir: “Mar sin, má fhéachann tú ar fhormhór na ndaoine a théann isteach ar ár mbóithre idir 16 agus 25 bliain d’aois, tá saol fada rompu.

“Mar sin, má fhaigheann tú bás ag aois 16, agus má tá an meánré saoil thart ar 80 bliain, bhuel, ansin tá os cionn 60 bliain caillte, mar a deir sí (Ms O’Sullivan), agus tá na ríomhanna déanta aici, scrios 190 bás bóthair sa Phoblacht anuraidh níos mó blianta saoil ná ailse próstatach, ailse ubhagánach, ailse ae, ailse paincréasach agus ailse cheirbheacs le chéile. Ciallaíonn níos lú básanna, ach le híospartaigh níos óige, níos mó beatha caillte.”

Lean an tUasal D’Arcy ar aghaidh: “Mar sin is géarchéim sláinte poiblí í. Cén fáth nár éirigh linn riamh é a dhéanamh i gceart? Anois, rinneamar amhlaidh sa lá a bunaíodh an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre den chéad uair agus fear darbh ainm Noel Brett i gceannas. Rinne sé jab an-mhaith agus ceapaim, thar roinnt blianta, gur laghdaigh sé, i gcomhar leis an Údarás um Shábháilteacht ar Bhóithre agus le gach duine eile a bhí páirteach, líon na mbásanna ar bhóithre na hÉireann faoi leath. Ba éacht mór é sin agus is cosúil gur shleamhnaigh muid.”

Nuair a scríobhadh an píosa seo i mí na Nollag, scríobh an pearsa litir chuig eagarthóir an Irish Times, nár foilsíodh, tar éis di a bheith “buailte ag cás suaiteach Déjà vu” agus í á léamh.

Dúirt an litir, “Leag sí (O’Sullivan) amach an mhíshuaimhneas a bhaineann le freagracht scaipthe institiúideach, rud a leanann de bheith ag cur bac ar iarrachtaí chun básanna bóthair in Éirinn a laghdú. Ba staid chomhchosúil í breis agus 20 bliain ó shin a ba chúis le bunú an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre in 2006. Ag an am, bhí básanna bóthair sna trí chéad déanacha agus bhí cuma neamhthorthúil ar an tráchtaireacht faoin gceist. Rinne Noel Brett, an chéad POF den RSA nuabhunaithe, maoirseacht ar phlean cúig bliana, 2007 go 2012 sa straitéis sin,

“Ar go leor bealaí, laghdaíodh líon na mbásanna ar bhóithre na hÉireann faoi leath dá bharr. Mar a dúirt mé, bhí 126 gníomh sa straitéis agus sannadh roinn nó gníomhaireacht stáit do gach ceann de na gníomhartha sin le spriocdháta soiléir. D’inis Noel Brett dom faoin bhfuadar gníomhaíochta a bhí ar siúl roimh chruinnithe straitéise rialta an RSA. Rinne gach duine a gcuid obair bhaile, a dúirt sé, ó airí go Coimisinéirí an Gharda Síochána agus mar thoradh air sin, sábháladh beatha. Ba sheirbhíseach poiblí eiseamláireach é Noel Brett a chailleamar don earnáil phríobháideach. Bhí cúram air, ghlac sé freagracht agus rinne sé rudaí. Nach féidir linn foghlaim ó rath san am atá thart? Ní mór nach mbeadh uimhir Brett ag duine éigin, le meas, Ray D’Arcy,” a chríochnaigh an litir.

Thug an podchraoltóir trácht speisialta ar shuíomh gréasáin a bhunaigh Ms O’Sullivan, stoproaddeaths.ie, a rianaíonn cathain agus cá háit a bhfaigheann daoine bás i ndiaidh imbhuailtí tráchta bóthair in Éirinn.

Chomh maith leis sin i nuacht le déanaí, d’fhreastail D’Arcy ar chéadtaibhiú The Slightest Touch, clár faisnéise a dhíríonn ar Emma Fogarty, a bhfuil Epidermolysis Bullosa uirthi, agus a cairdeas leis an aisteoir Colin Farrell a “fhulaingíonn de bharr a bheith ina réalta Hollywood.” Insíonn an scannán a scéal faoina n-ullmhúchán do Mharatón Bhaile Átha Cliath ar mhaithe le carthanacht.

Chomh maith leis seo, phléigh sé an fear is sine in Éirinn, Paddy Claffey 104 bliain d’aois as Uíbh Fhailí, a chuir a aois bhreá i leith teaghlach grámhar a bheith aige, goile maith agus gan a bheith ag ól riamh!

Ansin chuaigh an láithreoir teilifíse Éireannach Mairead Ronan isteach sa chraoltóir, áit ar labhair sé faoin gcaoi a bhfuil an podchraoladh seo ina ‘chéad uair’ nua dó ach “bhraith sé faoi é a dhéanamh go deo.”

Phléigh an t-iar-iomaitheoir i Dancing With The Stars an eipeasóid is déanaí den tsraith agus chuir sé i gcuimhne do lucht féachana “nach comórtas damhsa é, ach clár siamsaíochta ar an teilifís.”

Rinne an bheirt magadh go bhfuil “Reeling in the Years socraithe” do 2026 idir damhsa Gangnam Style Paudie Moloney ar an seó teilifíse agus aimsir thar a bheith dothuartha na hÉireann.

Dheimhnigh D’Arcy go mbeidh Mairead Ronan ina rannpháirtí rialta ar an bpodchraoladh, agus tá áthas uirthi go bhfuil siad “ar ais le chéile ar an mic” anois.

Ansin chuaigh sé ar aghaidh chun agallamh a chur ar mhac léinn coláiste mar chuid den ‘tráth na gceist beag caifé mic dhearg’ nua áit a bhfaighidh an rannpháirtí caife dá rogha féin má fhaigheann 3 as 5 fhreagra ceart! Beidh an chuid spraíúil le feiceáil in eipeasóidí atá le teacht, a bheidh ar siúl i siopaí caife éagsúla.

Ar deireadh, in éineacht lena bhean chéile Jenny, atá ag léiriú an phodchraolta freisin, machnaigh sí ar cheist a fir chéile níos luaithe “cad is mian le daoine a dhéanamh go laethúil nach mian leo?”

Dúirt an phearsa raidió go bhfuil sí buíoch go ndéanann sí gach rud is mian léi a dhéanamh go laethúil ach go mbeadh “uair an chloig ciúnais” aici agus d’fhreagair sé go magúil, “bhuel níl sin á fháil agaibh sa teach seo!”

Ghabh an bheirt buíochas leo siúd a ghuigh gach rath orthu ar an turas seo le chéile, agus dúirt an tUasal D’Arcy gur tréimhse “spreagúil” í seo dóibh anois mar go bhfuil an bheirt fhear céile agus bean chéile “ag obair le chéile, ag maireachtáil le chéile agus ag codladh le chéile.”

D’iarr an tUasal D’Arcy ar dhaoine a bhí ag éisteacht leis an bpodchraoladh a roinnt agus é a sheoladh chuig cara.

Tagann an clár podchraolta laethúil díreach sé mhí tar éis don láithreoir RTÉ a fhágáil tar éis thart ar 40 bliain ag obair leis an gcraoltóir Éireannach ar feadh tamaill.