Foilsíonn an tAire Calleary Plean Gníomhaíochta um Sheirbhísí Poiblí Gaeilge 2026-2028

D’fhógair an tAire Forbartha Tuaithe agus Pobail agus na Gaeltacht, Dara Calleary, go bhfuil an Plean Gníomhaíochta do Sheirbhísí Poiblí Gaeilge 2026-2028 ceadaithe ag an Rialtas.

Féachann an Plean Gníomhaíochta seo, atá foilsithe ar shuíomh gréasáin na Roinne, le cur chuige iomlánaíoch, intomhaiste agus praiticiúil a ghlacadh maidir le cur i bhfeidhm an Phlean Náisiúnta um Sheirbhísí Poiblí Gaeilge 2024-2030, a foilsíodh i mí Dheireadh Fómhair 2024. 

Thit an fhreagracht fhoriomlán as ullmhú an dá phlean ar an gCoiste Comhairleach um Sheirbhísí Gaeilge, a bunaíodh i mí an Mheithimh 2022 faoi Achtanna na dTeangacha Oifigiúla, 2003 agus 2021.

Tá ionadaíocht ag leibhéal sinsearach ag raon leathan eagraíochtaí ó trasna na hearnála poiblí ar an gCoiste seo, lena n-áirítear Ranna Rialtais, an Ghníomhaireacht Bainistíochta Rialtais Áitiúil,  Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, an Garda Síochána, agus an soláthraí earcaíochta poistphoiblí.

LÉIGH FREISIN: Stampa speisialta ag ceiliúradh 100 Bliain de Chraoltóireacht in Éirinn

Tugadh faoi chomhairliúchán agus plé leathan tras-Rialtais agus eile – in ullmhú an Phlean seo – go háirithe mar a bhaineann le croí-sheirbhísí poiblí agus ceantair Ghaeltachta. 

Tógadh é freisin ar an taighde luachmhar a rinneadh don Phlean Náisiúnta féin, a léirigh go bhfuil suim shoiléir ann i measc oibrithe san earnáil phoiblí inniúlacht sa Ghaeilge a fheabhsú agus go bhfuil dearcadh dearfach ann i leith na teanga go ginearálta.  

Féachann na tionscnaimh crosghearrtha atá sa phlean gníomhaíochta seo le feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí poiblí dátheangacha ar fud na tíre – go háirithe i gceantair Ghaeltachta, trí réimse beart éagsúil. Díríonn sé ar struchtúir thacúla a fhorbairt agus cuimsíonn sé bearta atá dírithe ar fhorbairt acmhainne, feasachta agus scileanna chomh maith le cúrsaí teicneolaíochta. 

Cuirtear an-bhéim sa Phlean seo ar bhearta bainteach leis an oll-sprioc earcaíochta a bhaint amach, is é sin go mbeidh 20% d’earcaigh chuig comhlachtaí poiblí inniúil i nGaeilge faoi dheireadh 2030. 

Mar thoradh ar an obair seo, déanfar normalú ar an nGaeilge agus cuirfear í ag croílár na seirbhíse poiblí, ag cumasú do chainteoirí na teanga í a úsáid agus iad ag déanamh éileamh ar sheirbhísí. 

Dúirt an tAire Calleary: “Is mór an onóir dom é, mar an chéad Aire sinsearach le cúram den Ghaeilge agus den Ghaeltacht le roinnt blianta anuas, an Plean Gníomhaíochta seo a fhoilsiú.

“Ag am nach raibh leibhéal báúlachta agus dearfachta i leith na teanga riamh chomh hard, leagan an plean uaillmhianach seo amach céimeanna soiléire agus intomhaiste tras-Rialtais a bheidh le glacadh sna blianta amach romhainn chun seirbhís phoiblí dhátheangacha, agus go deimhin sochaí dátheangach, iomlán a bhaint amach, i gcomhréir le gealltanais Chlár an Rialtais.

“Cuireann an plean seo tacaíocht agus nuálaíocht i gcroílár na bhforbairtí atá le teacht agus táim ag tnúth le dul chun cinn a dhéanamh ar an obair i gcomhar le mo chomhghleacaithe Rialtais agus páirtithe leasmhara tábhachtacha eile. Is am an-spreagúil é seo don Ghaeilge agus sampla amháin de seo is ea FÍS '26 – comhdháil nua, atá á cur ar bun le tacaíocht ó mo Roinnse, chun daoine óga a thabhairt le chéile le linn Sheachtain na Gaeilge chun cur amach a thabhairt dóibh ar na bealaí éagsúla a bhfuil an Ghaeilge ag múnlú na todhchaí.  

“Tacóidh gníomhartha an phlean seo go mór le hobair eile atá le teacht faoin Acht chomh maith, lena n-áirítear córas na gcaighdeán teanga a thabhairt isteach, chomh maith le dualgais eile a bhaineann le hainmneacha, teidil agus seoltaí i nGaeilge a thaifeadadh i gceart agus foirmeacha oifigiúla a bheith ar fáil i nGaeilge nó go dátheangach. Táim ag tnúth le tuilleadh a fhógairt faoi seo go léir go luath.

“Tá an obair seo ag teacht go dlúth chomh maith leis an bpróiseas pleanála teanga, faoinar fhoilsigh mé athbhreithniú neamhspleách a rinneadh ar an bpróiseas go dtí seo inné. Baineann go leor de na moltaí san athbhreithniú sin le feabhas a chur ar sheirbhísí poiblí sa Ghaeltacht. Tar éis an méadú is mó riamh a bhaint amach d'earnáil na Gaeilge agus na Gaeltachta i mBuiséad 2026, infheisteofar €3m breise sa phróiseas pleanála teanga i mbliana.

“Idir an infheistíocht sin agus tionchar an Phlean Gníomhaíochta a foilsíodh inniu, cuirfear dlús leis an bpróiseas seo sa tréimhse amach romhainn freisin."

 Is féidir cóip den Phlean Gníomhaíochta do Sheirbhísí Poiblí Gaeilge 2026-2028 a fháil anseo.