Éilíonn Macra go ndéanfaí an Cúnamh Breosla a Dhúbailt de réir mar a Ardaíonn Praghsanna Díosail Ghlais


Fuair beagnach 29,500 feirmeoir agus conraitheoir íocaíochtaí faoin gcéad bhabhta den scéim
Tá Macra ag iarraidh ar an Rialtas an íocaíocht cúnaimh breosla a dhúbailt go dtí 40 cent an lítear do gach feirmeoir agus conraitheoir talmhaíochta, agus a chinntiú ag an am céanna go dtugtar tús áite d’fheirmeoirí óga faoin Scéim leathnaithe um Chúnamh Ioncaim Breosla.
Tá Macra ag iarraidh freisin go n-osclófaí an scéim arís do gach feirmeoir agus conraitheoir incháilithe, lena n-áirítear iad siúd nár chuir isteach uirthi sa bhabhta roimhe seo.
Cé go gcuireann Macra fáilte roimh dhearbhú an Tánaiste Simon Harris go leathnófar an scéim cúnaimh breosla i mBuiséad 2027, tá an eagraíocht ag iarraidh go nglacfaí bearta práinneacha agus go n-osclófaí an scéim arís roimh dheireadh mhí Mheán Fómhair chun a chinntiú gur féidir le feirmeoirí rochtain a fháil ar chúnamh fad is atá praghsanna breosla ag ardú i gcónaí.
Dúirt Uachtarán Macra, Josephine O’Neill, go gcaithfear aird chuí a thabhairt ar fheirmeoirí óga agus an scéim leathnaithe á dearadh.
“Táimid ag iarraidh go ndéanfaí an íocaíocht cúnaimh breosla a dhúbailt go dtí 40 cent an lítear agus go mbeadh an scéim ar fáil do gach feirmeoir agus conraitheoir incháilithe. Mar sin féin, ní mór tús áite a thabhairt d’fheirmeoirí óga laistigh den scéim i bhfianaise na mbrúnna airgeadais ar leith atá orthu. Is minic a bhíonn sreabhadh airgid níos teoranta ag feirmeoirí óga agus iad ag bunú a ngnóthaí feirmeoireachta agus á bhforbairt. Is féidir le hardú ar chostas ionchuir bhunúsaigh ar nós díosail tionchar díréireach a imirt ar dhuine atá ag tosú amach, i gcomparáid le gnó feirmeoireachta atá seanbhunaithe.”
Fuair beagnach 29,500 feirmeoir agus conraitheoir íocaíochtaí faoin gcéad bhabhta den scéim. Chuir an scéim roimhe seo cúnamh ar fáil a chomhfhreagraíonn do 20 cent an lítear thar thréimhse cúig mhí úsáide, bunaithe ar thomhaltas díosail ghlais sa bhliain 2025.
Deir Macra go léiríonn an ráta rannpháirtíochta, atá sách íseal, go bhfuil gá lena chinntiú go mbeidh an scéim leathnaithe inrochtana ag grúpa i bhfad níos leithne.
“Ní féidir linn a bheith i staid ina gcuirtear cosc ar fheirmeoirí nár chuir isteach ar an scéim sa chéad bhabhta rochtain a fháil ar chúnamh anois. Tá athrú mór tagtha ar na cúinsí, agus tá ardú géar tagtha ar chostas an bhreosla. I gcás roinnt feirmeoirí óga, b’fhéidir nár measadh gur fiú an chéad scéim a úsáid ós rud é go raibh an íocaíocht bunaithe ar chúig mhí úsáide amháin ag ráta 20 cent an lítear. Ní mór dúinn a chinntiú nach bhfágtar na feirmeoirí sin ar lár an babhta seo.” Tá Macra ag iarraidh freisin go n-aithneodh an scéim leathnaithe úsáid díosail ghlais thar an tréimhse iomlán naoi mí in 2026, seachas an tacaíocht a theorannú do thréimhse cúig mhí.
Ós rud é go meastar go bhfuil thart ar €59 milliún den mhaoiniú bunaidh tacaíochta breosla ar fáil fós, deir Macra gur chóir an maoiniú seo a úsáid láithreach chun tacú le feirmeoirí atá ag tabhairt aghaidh ar chostais díosail atá ag ardú go géar.
Dúirt an Iníon O’Neill go bhfuil an t-am a chuirtear an tacaíocht ar fáil ríthábhachtach, agus feirmeoirí agus conraitheoirí talmhaíochta thar a bheith gnóthach le cúpla lá anuas ag baint leasa as an aimsir fhabhrach chun síolás a dhéanamh agus sciodar a scaipeadh.
“Caithfidh an Rialtas gníomhú go tapa. Bhí feirmeoirí agus conraitheoirí talmhaíochta thar a bheith gnóthach le seachtain anuas, ag baint leasa as an aimsir mhaith chun síolás a dhéanamh agus sciodar a scaipeadh.
"Feicfidh aon duine a bhí amuigh ar na bóithre an tseachtain seo an méid gníomhaíochta a bhí ar siúl, le tarracóirí, meaisíní bainte, vaigíní síoláis agus leantóirí bál ar fud na tíre. Tugann síneadh leis an spriocdháta scaipthe sciodair beagán faoisimh do fheirmeoirí, ach níl an brú ar fheirmeacha imithe i léig.
"Tá feirmeoirí agus conraitheoirí ag obair uaireanta fada chun an obair riachtanach a chur i gcrích agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanas farae, agus praghsanna an díosail ghlais ag ardú go géar ag an am céanna. Is ag an bpointe seo go díreach is mó a bhraitear an tionchar a bhíonn ag costais bhreosla.”
Dúirt an Iníon O’Neill go gcaithfidh an Rialtas gníomhú go tapa anois chun a chinntiú go sroicheann an tacaíocht na feirmeoirí.
“Tá maoiniú le haghaidh tacaíocht breosla leithdháilte cheana féin ag an Rialtas, agus ní mór an t-airgead sin a chur ar fáil do fheirmeoirí chomh tapa agus is féidir. Ní féidir le feirmeoirí fanacht go dtí an Buiséad leis an tacaíocht a fháil nuair atá an brú á mhothú acu faoi láthair. Dheimhnigh an Rialtas go bhfuil an scéim á leathnú – anois teastaíonn uainn go gcuirfí na sonraí, an maoiniú agus an próiseas iarratais i bhfeidhm go práinneach.
"Ba cheart an scéim a oscailt arís do gach feirmeoir agus conraitheoir incháilithe roimh dheireadh mhí Mheán Fómhair, le ráta 40 cent in aghaidh an lítir, le tosaíocht á tabhairt d’fheirmeoirí óga sa scéim, agus le tacaíocht bunaithe ar úsáid díosail ghlais i rith na bliana 2026."