Fear curtha i bpríosún as éigniú agus ionsaí a dhéanamh ar iar-pháirtnéir


Chuala an Lár-Chúirt Choiriúil go bhfuil an bhean ag iarraidh a hainm a choinneáil faoi rún, ach gur mian léi go n-ainmneofaí Krystian Zahnoj i dtuairisciú an cháis
Gearradh téarma príosúnachta dhá bhliain déag go leith ar fhear as bean a éigniú agus ionsaí a dhéanamh uirthi; bean a raibh caidreamh aige léi roimhe seo.
Ciontaíodh Krystian Zahnoj, 32 bliain d’aois, as Market Street, Trá Lí, Co. Chiarraí, in éigniú agus in ionsaí a rinne dochar, i gcás a tharla in 2022. Tháinig giúiré ón bPríomh-Chúirt Choiriúil ar an mbreithiúnas sin i gCorcaigh níos luaithe i mbliana.
Ciontaíodh é freisin in ionsaí a rinne dochar agus i rialú comhéigneach a dhéanamh ar an mbean idir 2019 agus 2021 – tréimhse inar bhí caidreamh aige leis an íospartach.
Dúradh leis an bPríomh-Chúirt Choiriúil Dé hAoine go dteastaíonn ón mbean a hainm a choinneáil faoi rún, ach gur mian léi go n-ainmneofaí Zahnoj sna tuairiscí faoin gcás.
Ina ráiteas faoin tionchar a bhí ag an gcoir uirthi – ráiteas a léadh os comhair na cúirte le linn éisteachta níos luaithe – dúirt an bhean nach raibh an saol mar an gcéanna ó shin i leith. Dúirt sí go bhfuil sí ag fulaingt ó neamhord struis i ndiaidh tráma (PTSD) agus go bhfuil sí ag fáil comhairleoireachta anois.
“Tuigim anois cén fáth nach dtagann íospartaigh éignithe agus mí-úsáide chun cinn,” a dúirt sí, ag cur leis go mbíonn “a gcarachtar stróicthe ina smidiríní”. Dúirt an bhean go gcaithfear an córas ar fad a athchóiriú chun mná a chosaint, ach gur mhothaigh sí sástacht gur lean sí uirthi leis an bpróiseas.
Ag gearradh an phionóis dó, dúirt an Breitheamh Paul McDermott go raibh cur síos sa ráiteas tionchair ar an gcineál fulaingthe a d’fhulaing an bhean le linn di a bheith i gcaidreamh le Zahnoj, agus le linn na gcionta seo a bheith á ndéanamh.
Thug sé le fios go bhfuil tionchar mór imeartha ar shaol iomlán na mná, agus gur luaigh sí go raibh sé “an-deacair dul tríd” an bpróiseas coiriúil.
Dúirt an breitheamh go raibh gnéithe áirithe den phróiseas – an trascheistiú san áireamh – ina n-ábhar “frustrachais” don bhean, mar atá i gcás go leor daoine eile a thagann os comhair na cúirte. Dúirt sé gur féidir leis na gnéithe sin a bheith “ní hamháin ionsáiteach, ach an-phianmhar dóibh siúd a bhíonn orthu dul tríothu”.
Dúirt sé go ndearnadh an triail laistigh de “teorainneacha gairmiúla gnáthacha”, ach gur beag sólás a thugann sé sin don íospartach, a léirigh “misneach thar na bearta” agus í ag dul tríd an bpróiseas.
Tá 22 cion roimhe seo taifeadta i gcoinne Zahnoj, a bhain le cionta beaga a bhain le drugaí, trácht ar bhóithre, agus an t-ord poiblí. Dúirt an Breitheamh McDermott go bhfuil na cionta a rinne Zahnoj “neamhshuntasach i gcomparáid” leis na cúiseanna tromchúiseacha atá i gceist anseo. Dúirt garda a bhí i mbun an imscrúdaithe le Donal O’Sullivan SC, an t-ionchúisitheoir, gur thosaigh an lánúin caidreamh a bhí ar siúl agus stoptha arís agus arís eile in 2019 – caidreamh inar fhág an bhean agus inar fhill sí arís. D’éirigh Zahnoj comhéigneach agus forlámhasach, agus tharla eachtraí foréigin, mar a dúradh leis an gcúirt.
Tar éis don chaidreamh teacht chun deiridh agus don bhean bogadh go teach nua in 2022, bhris Zahnoj a doras tosaigh isteach, rinne sé ionsaí uirthi, agus ansin d’éignigh sé í.
Dúirt an Breitheamh McDermott gur cúinse tromaithe é go raibh “ionradh foréigneach” i gceist le himthosca an éignithe – ionradh ar a teach féin, áit ar cheart go mbeadh an bhean sábháilte agus slán.
Dúirt an breitheamh gurbh é tuairim na cúirte ná gur chosúil gur “leanúint den dearcadh a bhí aige i leith na mná” a bhí san éigniú agus san ionsaí in 2022 – an dearcadh céanna a bhí mar bhonn leis an rialú comhéigneach agus leis an ionsaí a tharla roimhe sin.
Dúirt sé gur cheart don bhunphianbhreith don chúis éignithe an choiriúlacht iomlán a rinne Zahnoj i gcoinne na mná a léiriú agus a chur san áireamh.
Chinn an Breitheamh McDermott ar bhunphianbhreith 13 bliana.
Dúirt sé nach raibh “mórán le rá i dtéarmaí maolaithe,” ós rud é nár léirigh Zahnoj aon aiféala ná nár ghlac sé aon fhreagracht as a ghníomhartha.
Gearradh pianbhreith 12 bhliain agus sé mhí air, tréimhse a bheadh éifeachtach ón dáta a cuireadh Zahnoj i gcoimeád.
Chomh maith leis sin, d’ordaigh an breitheamh go mbeadh Zahnoj faoi mhaoirseacht ar feadh cúig bliana tar éis a scaoilte saor, ag cur dearcadh Zahnoj i leith a chuid coireanna san áireamh. D’ordaigh sé freisin nár cheart do Zahnoj aon teagmháil a bheith aige leis an íospartach.
Le linn éisteachta níos luaithe, dheimhnigh an garda a bhí i mbun an imscrúdaithe do Richard Liston BL, an t-abhcóide cosanta, nach raibh aon chiontuithe roimhe seo ag a chliant as cionta gnéis.
Dúirt an tUasal Liston gur bhog a chliant ón bPolainn go hÉirinn 10 mbliana ó shin agus go bhfuil sé i gcaidreamh nua anois. Dúirt an t-abhcóide go dtacaíonn a fhiansaithe leis, ach dúirt an garda: “Ní fheicim í anseo inniu, a bhreithimh.”
Chuala an chúirt freisin go bhfuil stair oibre ag Zahnoj agus go dtugann sé cúnamh dá mháthair.